TTIP: Οι ζωές μας υπό τον πλήρη έλεγχο των πολυεθνικών

Πηγή: Το Περιοδικό

Tον Ιούλιο του 2013 στην Ουάσινγκτον, ο Μπαράκ Ομπάμα και ο Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο ανακοίνωσαν την αρχή των διαπραγματεύσεων για μια συμφωνία που στόχο έχει να αλλάξει ριζικά τον τρόπο ροής του κεφαλαίου διεθνώς, το ρόλο των κρατών, των υπερεθνικών ολοκληρώσεων και των μεταξύ τους σχέσεων. Πρόκειται για τη διαβόητη πλέον «Διατλαντική Εταιρική Σχέση Εμπορίου και Επενδύσεων», γνωστή με τα αρχικά TTIP (Transatlantic Trade and Investment Partnership), μια υπό διαπραγμάτευση ακόμη συμφωνία ανάμεσα σε ΗΠΑ και ΕΕ με άκρως αμφιλεγόμενο περιεχόμενο. Και τις υποψίες για το αμφιλεγόμενο του περιεχομένου έρχεται να ενισχύσει ο τρόπος με τον οποίο λαμβάνουν χώρα οι σχετικές διαπραγματεύσεις: πίσω από κλειστές πόρτες, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, με πολύ γενικόλογες μόνο εκθέσεις των διαπραγματεύσεων από πλευράς της ΕΕ και με τους ευρωβουλευτές να μην μπορούν να συμβουλευτούν τα σχετικά έγγραφα παρά μόνο σε ένα «αναγνωστήριο» υπό αυστηρή επιτήρηση.

Η αλήθεια είναι ότι αυτός ακριβώς ο τρόπος κίνησε τις υποψίες, έτσι που ενώ πριν ένα χρόνο, πόσω μάλλον πιο πριν, η εν λόγω συμφωνία ήταν σχεδόν άγνωστη, έτσι όπως θα επιθυμούσαν τα εμπλεκόμενα μέρη, σήμερα αντιθέτα γίνεται πολύ συχνά λόγος σχετικά. Το Ίδρυμα Ρόζα Λούξεμπουργκ, παραδείγματος χάριν, έχοντας ασχοληθεί εκτενώς με το θέμα, έχει εκδώσει μια μπροσούρα στην οποία αναλύει την πολεμική του απέναντι στην υπογραφή της. Πιο συγκεκριμένα, αναφέρεται εκεί πως "οι αρχικοί ισχυρισμοί από υπέρμαχους του TTIP ότι η συμφωνία θα ήταν καλά νέα για τις εργαζόμενες οικογένειες τόσο στην ΕΕ όσο και στις ΗΠΑ έχουν τώρα απορριφθεί ως ανυπόστατοι από τους πλέον σοβαρούς οικονομικούς σχολιαστές. Αρκετές μελέτες έχουν εκθέσει το οικονομετρικό υπόδειγμα πίσω από τις εκτιμήσεις των επιπτώσεων υπέρ του TTIP, κρίνοντάς το απλουστευτικό, και σημειώνουν ότι έχει αποτύχει παταγωδώς να προβλέψει πραγματικά αποτελέσματα από προηγούμενες συνθήκες, όπως η Βορειοαμερικανική Συμφωνία Ελεύθερων Συναλλαγών (NAFTA)". Και πιο κάτω, σύμφωνα με το Ίδρυμα, "ουσιαστικά, στόχος είναι η άρση των ρυθμιστικών «φραγμών» που περιορίζουν τα δυνητικά κέρδη των υπερεθνικών επιχειρήσεων και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Εντούτοις, οι εν λόγω «φραγμοί» είναι στην πραγματικότητα ορισμένα από τα πολυτιμότερα κοινωνικά μας πρότυπα και ορισμένοι από τους πιο σημαντικούς περιβαλλοντικούς κανόνες, όπως τα εργασιακά δικαιώματα, οι κανόνες για την ασφάλεια των τροφίμων (μεταξύ αυτών και οι περιορισμοί για τους γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς), οι κανονισμοί για τη χρήση των τοξικών χημικών ουσιών, οι νόμοι για την προστασία των ψηφιακών προσωπικών δεδομένων, ακόμη και οι νέες ασφαλιστικές δικλίδες που επιβλήθηκαν στον τραπεζικό τομέα για να αποτραπεί μια επανάληψη της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008".

Κι παρότι μέχρι πρότινος οι έντονες αντιδράσεις διεθνώς από πολλές πλευρές δε φαίνεται ότι έπαιζαν κάποιο αποφασιστικό ρόλο στις εξελίξεις, διαρροή τεράστιου όγκου πληροφοριών πριν από λίγες μέρες από τη Greenpeace ταράζει επιτέλους τα νερά. Οι πληροφορίες έρχονται να επιβεβαιώσουν τις ανησυχίες με την υπεύθυνη εκστρατείας στο Ελληνικό Γραφείο της Greenpeace, κ. Ναταλία Τσιγαρίδου να τονίζει ότι: «Από τα κείμενα που έχουν δημοσιευτεί γίνεται ξεκάθαρο ότι δεν υπάρχει τρόπος να γεφυρωθεί το χάσμα μεταξύ Ευρωπαϊκής Ενωσης και ΗΠΑ, χωρίς να εγκαταλείψει η Ευρώπη τις κόκκινες γραμμές της για την προστασία του περιβάλλοντος, της δημόσιας υγείας και των θεμελιωδών δικαιωμάτων πάνω στα οποία οικοδομήθηκε η Ευρώπη».

Η Γαλλία έχει ήδη μετά τις διαρροές ταχθεί κατά του σχεδίου της συμφωνίας προειδοποιώντας ότι θα την μπλοκάρει, αν οι Βρυξέλλες δεν αποσπάσουν παραχωρήσεις από την Ουάσινγκτον. Μακάρι να είναι η αρχή για τον τερματισμό μια σειράς αδιαφανών και σκοτεινών κινήτρων διαπραγματεύσεων, στην θέση των οποίων να ξεκινήσει πράγματι δημόσιος και ανοιχτός διάλογος για το ελεύθερο εμπόριο. Το πλέον αισιόδοξο όμως, κατά τη γνώμη μου, είναι ότι μια Μη Κυβερνητική Οργάνωση, την αξιοπιστία πολλών ομοίων της οποίας έχουν πλήξει τα τελευταία χρόνια αποκαλύψεις για αδιαφάνεια, και μαζί μ΄ αυτή γενικώς όποια ανιδιοτελή, σε εθελοντική βάση δράση από μέρους απλών πολιτών μπορεί να φέρει αποτελέσματα, χωρίς να πρόκειται αποκλειστικά για αιθεροβάμονες!

Σύντομο βίντεο για την TTIP, με μια κάπως πιο χιουμοριστική νότα!

Πυξίδα ζωής από μεγάλο δάσκαλο

Ως πολύτιμη πυξίδα ζωής μπορεί να θεωρηθούν τα διδάγματα ανθρώπων που έχουν αφιερώσει το βίο τους προσπαθώντας να  σε δύσκολα φιλοσοφικά ερωτήματα καθοριστικά της στάσης ζωής τόσο για έναν της φυλής μας, όσο -αυτό είναι το σημαντικότερο- και γενικότερα του ανθρώπου. Ε, λοιπόν, αν είχα την τύχη να συναντήσω μέσα από τα γραπτά του κάποιον τέτοιον στη ζωή μου, αυτός είναι ο καθηγητής Φιλοσοφίας κ. Χρήστος Γιανναράς, που τόσο συχνά μνημονεύω εδώ, όπως θα έχει αντιληφθεί ο αναγνώστης αυτού του blog. Παραμονές της εθνικής επετείου της 25ης Μαρτίου, σε ατμόσφαιρα προσπάθειας αυτοπροσδιορισμού σχεδόν διακόσια χρόνια μετά την έναρξη του αγώνα για ανεξαρτησία και στο κλίμα της μόνιμης εδώ και πέντε πλέον χρόνια κρίσης, που μόνο ως οικονομική δεν μπορεί να θεωρηθεί, διαβάζω μια συνέντευξή του εφ΄ όλης της ύλης, διαφωτιστικά κομμάτια της οποίας απομόνωσα και θέλω να μοιραστώ, με την ελπίδα να αποτελέσουν έναυσμα ανακάλυψης κι από άλλους. 

Ζώντας στο εξωτερικό και έχοντας συνειδητοποιήσει τα αδιέξοδα του κυρίαρχου δυτικού πολιτισμού, βρίσκεσαι αντιμέτωπος με καίρια ερωτήματα για την ύπαρξή σου. Φέροντας μια συγκεκριμένη πολιτιστική κληρονομιά, αναρωτιέσαι σε τι διαφέρεις άραγε από τους υπολοίπους και για ενδεχόμενη εναλλακτική θεώρηση των πραγμάτων. Ορμώμενος απ΄ αυτό ακριβώς το σημείο και χωρίς απαραίτητα να τηρείται η ροή του αρχικού κειμένου, ξεκινώ με την εξής παράθεση:

«Πριν από εμάς, όλοι οι λεγόμενοι ελληνοκεντρικοί διανοούμενοι, ο Κόντογλου, ο Πικιώνης, ο Θεοτοκάς, ο Λορεντζάτος, ο Σαραντάρης, ο Ελύτης, όλοι τους φάγανε τη Δύση με το κουτάλι. Διότι μόνο εάν ζήσεις στη Δύση και τα αδιέξοδα της Δύσης, ξυπνάει μέσα σου το ενδιαφέρον να δεις εάν υπάρχει κάτι διαφορετικό στη δική σου παράδοση. Ένας άνθρωπος που αγνοεί τη Δύση, δεν μπορεί να είναι Έλληνας. Γι’ αυτό και όλοι μας επιμένουμε, εννοώ όσοι έχουμε αυτή την οπτική, ότι η μετοχή μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) είναι απαραίτητη. Εάν πάψει να μετέχει στην ΕΕ η Ελλάδα, τότε βγαίνει από το ιστορικό γίγνεσθαι. Έχεις ταυτότητα όταν έχεις ετερότητα. Όλοι μου οι δάσκαλοι ήταν ο Χάιντεγκερ, ο Βιτγκεστάιν, ο Νίτσε, ο Λακάν. Και αυτό διότι γεννήθηκα και μεγάλωσα ως δυτικός, με δυτική εκπαίδευση, με δυτική θρησκευτικότητα, με θαυμασμό προς τη Δύση. Οπότε, κάποια στιγμή, όταν γεννήθηκε μέσα μου το ερώτημα, ευτυχώς εγκαίρως, τι έχει οδηγήσει σήμερα τη ζωή μας σε αδιέξοδα, ακολούθησα αυτούς τους μεγάλους που μου έδειξαν με την κριτική τους ποιο ήταν το λάθος στη δυτική ιστορική εξέλιξη. Η κριτική του Χάιντεγκερ σπάζει κόκαλα. Εάν δεν περάσεις από αυτή τη θητεία και μαθητεία, δεν μπορείς να ανακαλύψεις τη διαφορά.
[...]
Στον ελληνισμό και σε άλλες παραδοσιακές κοινωνίες, υπήρχε μια νοηματοδότηση της ζωής, υπήρχε ένα νόημα, μια αναφορά στην αιτία και στον σκοπό, άρα και κάποιοι κανόνες αληθείας που προέκυπταν από αυτό το σκοπό και την αιτία. Η εκκλησία απαντούσε στον Έλληνα σε αυτά τα πολύ βασικά και θεμελιώδη ερωτήματα, τα οποία έδιναν νόημα στη ζωή και στον θάνατο. Όταν χάσει ένας λαός μια τέτοια νοηματοδότηση, τότε επικρατεί ένας μηδενισμός, όπως σήμερα. Τα πάντα είναι χρησιμότητα, κατανάλωση, δεν υπάρχει τίποτα που να δίνει πραγματική χαρά ζωής. Γιατί μόνο εάν ψηλαφείς ένα νόημα στη ζωή σου, μπορείς να έχεις χαρά ζωής. Διαφορετικά η χαρά της ζωής είναι η κατανάλωση.
[...]
Αυτός σήμερα είναι ο τρόπος της ζωής μας, ο ατομοκεντρισμός μας, στο απόλυτο. Αλλά, νομίζω, για έναν Έλληνα πρέπει τουλάχιστον να τίθεται ως ερώτημα, ως απορία, γιατί η έννοια του ατομικού δικαιώματος ήταν άγνωστη στην αρχαία Ελλάδα, ήταν άγνωστη στο ρωμαϊκό δίκαιο. Γιατί; Διότι αυτό που επιδιώκει η νεότερη Δύση με τα ατομικά δικαιώματα υπερκαλυπτόταν από το γεγονός ότι ήσουν πολίτης, μετείχες κρίσεως και αρχής.
[...]
Είναι τεράστιες οι παρανοήσεις που έχουν γίνει με έναν τρόπο και ένα επίπεδο αφελέστατο, παιδαριώδες. Το ατομικό δικαίωμα είναι το μεγαλύτερο αδιέξοδο των ευρωπαϊκών κοινωνιών. Δεν μπορεί ο νόμος να καθορίζει τα πάντα στη ζωή. Όταν ο Καντ, το λέω αυτό συχνά, ορίζει γάμο ως σύμβαση δύο ετερόφυλων ατόμων για αμοιβαία χρήση της σεξουαλικής ιδιαιτερότητας του άλλου, εκεί είναι όλη η εικόνα της απανθρωπίας του δικαιώματος… απανθρωπία σκέτη!»

Για να προλάβω τυχόν παρεξηγήσεις, δεν πρόκειται για εθνικιστικό πείσμα να αποδειχθεί κάποια υποτιθέμενη ανωτερότητα των Ελλήνων, επιδιώκοντας μια ωραιοποιημένη σύνδεσή μας με τον Αριστοτέλη και τον Περικλή της αρχαιότητας. Όχι! Ο ίδιος άλλωστε έχει γράψει ότι το χαμένο τρόπο των Ελλήνων ενδέχεται να τον ανακαλύψουν κάποτε Λάπωνες, Νιγηριανοί, Ταϊβανέζοι ή Αργεντίνοι - δεν υπάρχει εθνικός ή φυλετικός αποκλεισμός. Στη συγκεκριμένη συνέντευξη απαντάει σε ερώτημα περί του θέματος της ελληνικής συνέχειας ως εξής:

"[...] λέμε ότι ο Ιουστινιανός έκλεισε τις τελευταίες φιλοσοφικές σχολές των Αθηνών και αυτό είναι μύθος. Επί Ιουστινιανού έκλεισαν οι τελευταίες φιλοσοφικές σχολές των Αθηνών, επειδή είχαν παρακμάσει. Οι τελευταίοι που φοίτησαν εκεί, έναν αιώνα πριν από τον Ιουστινιανό, ήταν ο Μέγας Βασίλειος, ο Ιωάννης Χρυσόστομος και ο Γρηγόριος Ναζιανζηνός.

 Αλλά, εν συνεχεία, επανέρχεται σε χρήση η λέξη Έλληνας, αυτό το έχει υπογραμμίσει ο Σβορώνος, από τον 10ο αιώνα και μετά. Όποιος ήταν Ρωμαίος πολίτης με ορθόδοξο θρήσκευμα, εκκλησιαστικό θρήσκευμα, ήταν και Έλλην, διότι είχε γλώσσα ελληνική, όλη αυτή η απέραντη [Ρωμαϊκή] αυτοκρατορία μιλούσε ελληνικά. Μάλιστα ο Σβορώνος είχε πει το εξαιρετικό: «Μη μου ζητάτε συνέχεια αίματος, εγώ κάνω ιστορία, δεν κάνω ζωολογία»".

Για τη σημασία της ιστορίας τον καιρό της ανιστόρητης γενιάς μας, της έτοιμης ωστόσο να απορρίψει προτού γνωρίσει, παραθέτει τον Jacques Le Golf: «Η Ευρώπη οικοδομείται. Είναι το μεγάλο όραμα. Δεν θα πραγματωθεί, εάν δεν λάβουμε υπόψη την ιστορία. Μια Ευρώπη χωρίς ιστορία θα ήταν μια Ευρώπη ορφανή και δυστυχισμένη. Γιατί το σήμερα έρχεται από το χθες, το μέλλον αναδύεται από το παρελθόν… Στις προσπάθειες ενοποίησής της η ήπειρος έζησε διενέξεις, συγκρούσεις, διαιρέσεις, εσωτερικές αντιφάσεις. Στην ευρωπαϊκή υπόθεση θα αφοσιωθούμε, μόνο αν γνωρίζουμε ολόκληρο το παρελθόν και αντικρίζουμε το μέλλον».

Καλώς ή κακώς, εύκολες λύσεις, όπως ξεκαθαρίζει ο ίδιος ο Γιανναράς, δεν υπάρχουν και ούτε η Φιλοσοφία ή η Ιστορία έχουν να διδάξουν μαγικά τέτοιες. Ίσως καταφέρουμε όμως να πάμε μπροστά όταν «προοδευτικά και ανεπαισθήτως, που λέει ο Καβάφης, ξαναβρούμε τον τρόπο της ελληνικότητας [του αποφατισμού των γλωσσικών διατυπώσεων της εμπειρίας, της οντολογίας της σχέσης και του προσώπου, του ασύμπτωτου και ασύμβατου θρησκείας έναντι εκκλησίας, ηθικής έναντι άσκησης, αμαρτίας ως νομικής παράβασης και ενοχής έναντι αμαρτίας ως αποτυχίας]. Να τον ξαναβρούμε, όχι γιατί πρέπει, ούτε επειδή είναι καλύτερος, αλλά για να δούμε εάν μας δίνει πραγματική χαρά ζωής».


Διαφωτιστική παραπομπή των προτάσεων αυτών του Γιανναρά στο έργο του: Η Ευρώπη γεννήθηκε από το «Σχίσμα»

Ευρώπη: ενωμένη μεν, αλλά...

Ψηφιδωτό από οικία στη Σπάρτη, 3ος αι. μ.Χ. Πηγή: www.lifo

Η αρπαγή της Ευρώπης ως μιας αλλοτινής αλλοδαπής οδηγούμενης στο νότιο άκρο της ηπείρου, την Κρήτη, ψηφιδωτό από οικία στη Σπάρτη, 3ος αι. μ.Χ.

Τα συντρίμμια και οι πληγές των θηριωδιών των μεγάλων πολέμων φέρνουν τη Γηραιά Ήπειρο τον προηγούμενο αιώνα αντιμέτωπη με το καίριο ερώτημα για το πώς θα μπορούσε να εξασφαλιστεί να μην ξαναζήσουν οι λαοί τέτοιου είδους οδυνηρές καταστάσεις. Έχοντας παράλληλα συνειδητοποιήσει τα οικονομικά οφέλη στο πλαίσιο μιας διευρυμένης οντότητας, χώρες κυρίως του Ευρωπαϊκού Βορρά κάνουν δειλά τα πρώτα βήματα προς μια ενοποίηση. Θα χρειαστούν μεγάλες πολιτικές προσωπικότητες τις επόμενες δεκαετίες με όραμα για τα οφέλη της ισχύος εν τη ενώσει σε έναν κόσμο όλο και πιο ευμετάβλητο, απαιτητικό, ανταγωνιστικό. Το δύσκολο τίμημα; Σταδιακή παραχώρηση εθνικής κυριαρχίας, μεταθέτοντας εξουσίες σε υπερεθνικό επίπεδο, τίμημα για το οποίο με επιχείρημα τα οφέλη έπρεπε να πείσουν.

Σήμερα, πάνω από μισό αιώνα μετά, κρίνοντας βάσει αποτελέσματος, το επιχείρημα ήταν μάλλον πειστικό, έτσι που όλο αυτό το μεσοδιάστημα οικοδομούνταν μια Ευρωπαϊκή Ένωση συνεχώς διευρυνόμενη τόσο σε αριθμό μελών όσο και σε εξουσίες. Μέχρι που ο ρους της Ιστορίας έφερε στο προσκήνιο μια πρωτόγνωρη οικονομική κρίση, αφορμή για να φανεί πως το καράβι δεν ήταν τελικά τόσο στεγανό, από πολλές απόψεις, όσο θεωρούνταν. Ταυτόχρονα, ωστόσο, φωτίστηκε με τρόπο τραγικό η αδυναμία αντιμετώπισης κρίσεων, που όταν δεν αντιμετωπιστούν κατάλληλα και εγκαίρως εντείνουν εσωτερικές ανισορροπίες με θύματα Ευρωπαίους πολίτες, εν προκειμένω αυτούς της περιφέρειας για κακή τους τύχη. Και σαν να μην έφτανε αυτό, αντιμετωπίζοντας εν πολλοίς τις στρατηγικές επιλογές της εκτός των συνόρων της*, στην πόρτα της βρήκε η Ευρώπη τα τελευταία χρόνια μια πρωτόγνωρα μεγάλη προσφυγική κρίση της μεταπολεμικής ιστορίας, με χιλιάδες ανθρώπων να προσφεύγουν από στεριά και θάλασσα προς αυτή τη φιλήσυχη και κατά κύριο λόγο ευημερούσα ήπειρο.

Ενώ λοιπόν η εικόνα της Ευρώπης σήμερα ως ισχυρής οικονομικά Ένωσης με την μεγάλη πολιτιστική της κληρονομιά σε ελευθερίες, σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και αλληλεγγύη είναι τόσο δελεαστική, στην πράξη δυστυχώς διαψεύδεται. Παρακολουθώντας την επικαιρότητα την προηγούμενη και μόνο εβδομάδα αρκεί να προβληματιστεί και ο πλέον ανυποψίαστος για το μέλλον της. Πρώτα έρχεται η είδηση ότι η Μ. Βρετανία έχει εξασφαλίσει ειδικό καθεστώς εντός Ε.Ε. έπειτα από πολύμηνες διαπραγματεύσεις. Και καταλαβαίνω εν μέρη την ικανοποίηση του Βρετανού πρωθυπουργού Ντέιβιντ Κάμερον για το αποτέλεσμα, που εν όψει δημοψηφίσματος για συμπόρευση (έστω υπό όρους) με την Ένωση ή όχι, ανυπομονούσε να παρουσιάσει επιστρέφοντας στο Λονδίνο, συνοψισμένο στο ότι «οι φορολογούμενοί μας δεν θα πληρώσουν ποτέ για να διασώσουν κάποιον στην Ευρωζώνη»**. Προς τι, όμως, η ικανοποίηση των υπολοίπων Ευρωπαίων ηγετών μετά την πολύωρη Σύνοδο; Αντιλαμβάνονται άραγε ότι μόλις δημιουργήθηκε προηγούμενο ώστε και οι υπόλοιποι μεγάλοι να διεκδικήσουν, επισήμως τουλάχιστον, εξαιρέσεις από το κοινό πλαίσιο της Ένωσης; Εκτός κι αν πράγματι αυτό θέλουν!

Και ξεγυμνώθηκε έπειτα κι άλλο ο βασιλιάς: με τον πιο απροκάλυπτα ιδιοτελή τρόπο για χώρα-μέλος, η Αυστρία συγκαλεί σύνοδο με εννέα βαλκανικές χώρες, πλην φυσικά της προβληματικής Ελλάδας, με σκοπό την ανεξάρτητη εξεύρεση λύσης για τη δραστική μείωση των προσφυγικών ροών και την πετυχαίνουν φυλακίζοντας εντός της μικρής χώρας εισόδου χιλιάδες πρόσφυγες, αδιαφορώντας τόσο για την περαιτέρω εξαθλίωση των προσφύγων όσο και για τις συνέπειες στον τοπικό πληθυσμό της χώρας-εταίρου (δες εδώ). Είπαμε, στις μέρες μας το ευρωπαϊκό μάθημα διδάσκει πως πρώτα και κύρια μετράει να είμαστε εμείς οι ίδιοι καλά και δεν παν να χαθούν οι άλλοι!

Μου είναι ασφαλώς σαφές ως τι είδους κίνδυνος φαντάζουν στα μάτια των ευημερούντων Κεντροευρωπαίων και Βορειοευρωπαίων οι κακόμοιροι πρόσφυγες και μόνο που ενδέχεται να διαταράξουν την κανονικότητα. Ή δεν αμφισβητώ το επιχείρημα της εισόδου μαζί με τους υπολοίπους κακόβουλων εξτρεμιστών στην καρδιά της Ευρώπης. Αλλά αναρωτιέμαι τι τους κάνει να πιστεύουν στην εποχή της παγκοσμιοποίησης ότι είναι ασφαλείς υψώνοντας φράχτες με την όχι και τόσο μακρινή Ελλάδα. Μα καλά, συνειδητοποιώντας ότι από κοινού, αλληλέγγυα, μπορούν να αντιμετωπιστούν καλύτερα τα προβλήματα, δεν έφτασαν στην Ένωση; Τι μπορεί άραγε να εμπνεύσει η σημερινή Ευρώπη σε εμάς τους νεότερους πολίτες της εκτός από επίπλαστες πολλά υποσχόμενες καριέρες στις μεγάλες «Αγορές»; Πώς να μας κινητοποιήσει να είμαστε διατεθειμένοι να βάλουμε τα δυνατά μας με σκοπό να φτιάξουμε αυτή τη γωνιά του κόσμου κατά τι καλύτερη; Ή πόσο εύκολα αναμένεται έτσι να κλείσουμε τα αφτιά μας στις σειρήνες του επικίνδυνου εθνικισμού; Αντί να θέλει να μας κάνει όντως μέλη μιας κοινής οικογένειας, έτοιμοι να αυτοπροσδιοριστούμε πρώτα Ευρωπαίοι και παράλληλα με την ιδιαιτερότητα καταγωγής του ο καθένας, συνδυασμός που μπορεί να υποσχεθεί θαύματα! Απογοήτευση... Κοίτα να δεις κι εγώ που το ΄χαψα!

* Για τις αυξημένες εξαγωγές όπλων της Γερμανίας και μόνο το 2015 δες εδώ: http://www.spiegel.de/politik/deutschland/waffen-exporte-sigmar-gabriel-verkuendet-glaenzende-verkaufszahlen-a-1078393.html

** Άκρως ενδιαφέρουσα η άποψη για το ειδικό βρετανικό καθεστώς εδώ: http://www.analyst.gr/2016/03/02/to-avato-tis-kerdoskopias/

Η λέξη της χρονιάς

Ίσως ειπώθηκε την περασμένη χρονιά περισσότερο από κάθε άλλη λέξη, λήφθηκε σοβαρά υπόψη σε πολιτικοοικονομικούς υπολογισμούς, επηρέασε έντονα με τον έναν ή άλλο τρόπο κοινωνίες, αποτέλεσε γενικώς κεντρικό θέμα σε διεθνές επίπεδο... τι είναι; Έχοντας κάνει τον απολογισμό της, η «Εταιρεία για τη γερμανική γλώσσα» αποφάνθηκε και η απόφασή της μάλλον δεν εκπλήσσει αν σταθεί κανείς να αναλογιστεί πόσο συχνά άκουσε, διάβασε, αντίκρισε, εκ του ασφαλούς ή όχι, αυτούς τους οποίους περιγράφει. Όλα αυτά μια λέξη... Μα δεν πρόκειται για καμιά άλλη παρά για τους «πρόσφυγες»!

«Aγαπώ τη θάλασσα. Και μόνο αυτή η αίσθηση του γαλάζιου, μου δημι­ουργεί απερίγραπτα συναισθήματα... Ωστόσο, αυτό έχει αλλάξει, από τότε που λαμβάνουμε καθημερινά φωτογραφίες με πτώματα παιδιών στις ελληνικές ακτές. Δεν αντέχονται πλέον αυτές οι σκηνές από την πατρίδα μας. Βλέποντάς τες μου έρχονται στο νου τα λόγια του συνθέτη Μάνου Χατζιδάκι, που μίλησε για το πρόσωπο του τέρατος και τον φόβο μήπως το συνηθίσουμε», διάβαζα πριν λίγες μέρες στο editorial της τελευταίας έκδοσης του περιοδικού «Δραχμή» και ένιωσα τόσο εύστοχα να εκφράζεται το πόσο μας έχει επηρεάσει το δράμα αυτών των κακόμοιρων.

Το 2015 σημειώθηκε αναμφισβήτητα αποκορύφωμα μιας μεταναστευτικής κρίσης ανθρώπων σε αναζήτηση ασφάλειας για τη ζωή τους και καλύτερων ευκαιριών, εκεί όπου δεν τους 'μέναν πολλές φορές εναλλακτικές. Το δύσκολο ερώτημα είναι τι επιλέγουν αυτοί οι οποίοι έχουν εμφανώς την πολυτέλεια των επιλογών: να αδιαφορήσουν ή να τείνουν χείρα βοηθείας, να σταθούν έναντι εχθρικά ή να καλωσορίσουν, να υψώσουν τείχη προστασίας ή να φιλοξενήσουν; Ξεκινώντας από επιλογές και προτεραιότητες σε προσωπικό για να φτάσουμε σε συλλογικότερο επίπεδο. Και πόσω μάλλον από μέρους εκείνων των οποίων οι όχι και τόσο μακρινοί πρόγονοι ζήσαν προσφυγιά και τέτοια βάσανα. Χωρίς καμιά διάθεση για κριτική, μου έρχεται αναπόφευκτα κατά νου σε αυτές τις περιπτώσεις η γνωστή ρήση του Μάρτιν Νίμελερ «όταν οι Ναζί πήραν τους κομμουνιστές, εσιώπησα [...]»!

Δεν απογοητεύομαι όμως, μια και ο κόσμος είναι γεμάτος από ανθρώπους που προσπαθούν να τον αλλάξουν. Και αν η πρόταση της ιντερνετικής καμπάνιας «για την απονομή του φετινού Νόμπελ Ειρήνης στους κατοίκους και εθελοντές των νησιών του Αιγαίου που άνοιξαν την αγκαλιά τους στους πρόσφυγες και έστειλαν μήνυμα ανθρωπιάς και αλληλεγγύης που άγγιξε όλο τον πλανήτη», δημιουργεί εύλογα και πολλές επιφυλάξεις, σίγουρα θα την άξιζε την επιβράβευση η πλειοψηφία των προτεινόμενων!

Καλή χρονιά ή καλύτερη για όλους εκείνους που έπρεπε για κακή τους τύχη να μάθουν πώς είναι να μην είναι καλή!

Επισκέπτες - H χριστουγεννιάτικη ελληνική ταινία που συγκινεί Πηγή: www.lifo

Επισκέπτες - H χριστουγεννιάτικη ελληνική ταινία που συγκινεί, με την υπέροχη ερμηνεία των Ελένη & Σουζάνα Βουγιουκλή (Wa Habibi / Μάνα μου, Μάνα)

Η χρησιμότητα του αχρήστου

«Παρατηρήστε τον κόσμο να τρέχει πολυάσχολος στους δρόμους. Δεν κοιτάζουν ούτε δεξιά ούτε αριστερά, ανήσυχοι, με τα μάτια καρφωμένα στο έδαφος σαν σκυλιά. Προχωράνε ευθεία, αλλά πάντα χωρίς να κοιτάζουν μπροστά τους, διότι καλύπτουν μια διαδρομή ήδη γνωστή τους, μηχανικά. Σε όλες τις μεγάλες πόλεις του κόσμου αυτό συμβαίνει. Ο σύγχρονος άνθρωπος, ο οικουμενικός, είναι ο πολυάσχολος άνθρωπος που δεν έχει χρόνο, που είναι φυλακισμένος από την ανάγκη, που δεν κατανοεί πώς ένα πράγμα μπορεί να μην είναι χρήσιμο· που δεν κατανοεί ούτε πώς στην πραγματικότητα, το χρήσιμο μπορεί να είναι άχρηστο, καταπιεστικό βάρος. Αν δεν καταλάβουμε τη χρησιμότητα του άχρηστου, δε θα καταλάβουμε την τέχνη· και μια χώρα που δεν καταλαβαίνει την τέχνη είναι μια χώρα σκλάβων ή ρομπότ, μια χώρα δυστυχισμένων ανθρώπων, ανθρώπων που δεν γελάνε και δεν χαμογελάνε, μια χώρα χωρίς πνεύμα· όπου δεν υπάρχει χιούμορ, όπου δεν υπάρχει γέλιο, υπάρχει οργή και μίσος». – ΙΟΝΕΣΚΟ

Αναζητώντας προσδιορισμό για το ποντιακό έγκλημα

«Μας λείπει η γνώση. Δεν έχουμε ιστορική παιδεία. Από μόνη μας δε διαβάζουμε. Είναι τραγικά λυπηρό. Τα ποντιακά σωματεία συνεχίζουν να αφιερώνουν όλο το χρόνο τους μόνο στο χορό και το τραγούδι. Δε φτάνει η 19η Μαΐου, με την ισχνή παρουσία μας στις εκδηλώσεις μνήμης, για να λέμε ότι κάνουμε το χρέος μας». 

Ενώ κάπως έτσι ένα μόλις μήνα πριν η τοποθέτηση του ιστορικού κ. Κ. Φωτιάδη στο 2ο Παγκόσμιο Συνέδριο Ποντιακής νεολαίας προκαλούσε προβληματισμό, έρχεται αυτές τις μέρες ο υπουργός Παιδείας κ. Ν. Φίλης να κάνει ιστορικές διευκρινίσεις. Λες και όλα τα καυτά θέματα που αφορούν τον ταλαιπωρημένο τομέα του υπουργείου του έχουν διευθετηθεί, έτσι που έχοντας λάβει υπόψη την κρισιμότητα της παιδείας για το ενδεχόμενο μιας ανάκαμψης, μπορούμε πλέον να αισιοδοξούμε!

Δεν θα πέσω στην παγίδα της διχόνοιας στην οποία αρέσκονται οι κυβερνώντες για το λαό, αποπροσανατολίζοντάς τον από τα κρίσιμα επίκαιρα. Ούτε μου αρέσουν οι επικίνδυνοι εθνικιστικοί δογματισμοί, απ΄ όποια πλευρά κι αν προέρχονται (π.χ. τραμπουκισμοί και ξυλοδαρμοί εκλεγμένων αρχόντων). Σε αυτούς και μόνο αυτούς οφείλονται άλλωστε όλες οι αιματηρές σελίδες της ιστορίας, απ΄ όποια σκοπιά κι αν την δει κανείς. Πιανόμενος, ωστόσο, απ΄ αυτό ακριβώς το σημείο του εθνικισμού, πείθομαι από το επιχείρημα του Προέδρου του Πανελληνίου Συνδέσμου Ποντίων Εκπαιδευτικών και Δικτύου Αναγνώρισης Γενοκτονιών, κ. Δρ. Αντ. Παυλίδη ότι το ζήτημα δεν είναι δύο ή περισσότερων χωρών, αλλά αφορά όλη την ανθρωπότητα, στην οποία οφείλουν να λογοδοτούν εκείνοι που διαπράττουν τέτοιου τύπου εγκλήματα. Και συνεχίζει: «Είμαστε ακράδαντα πεπεισμένοι, ότι όσο περισσότερο αναγνωρίζεται απ’ τη διεθνή κοινότητα το έγκλημα, τόσο περισσότερο θα διογκώνεται για τον θύτη το κόστος και η πίεση να γίνεται πιο δημοκρατικός, πιο ειρηνικός. Για να ζητήσει συγνώμη απ’ την ανθρωπότητα για το έγκλημά του, πράγμα που συνιστά εγγύηση ότι το μέλλον της δεν θα έχει άλλες Γενοκτονίες».
 

Θανάσιμο έγκλημα εναντίον περίπου 350 χιλιάδων ψυχών και με αποτέλεσμα εκατοντάδων χιλιάδων προσφύγων, έγινε και γι΄ αυτό κραυγάζει πλήθος ιστορικών πηγών. Τι σύμπτωση λίγο καιρό πριν να έχουν πέσει στα χέρια μου οι ανατριχιαστικές μαρτυρίες για όσα συνέβησαν τότε στη «Γη του Πόντου» επιμελημένες από τον Δ. Ψαθά, έργο αναφοράς για το ποντιακό έπος. Και με αφορμή την τελευταία κουβέντα του Παυλίδη πιο πάνω, μόνο ως τέτοια εγγύηση δεν μπορώ να λάβω το δράμα που εκτυλίσσεται στις μέρες μας με τραγικούς πρωταγωνιστές αυτή τη φορά όλους αυτούς τους ανθρώπους που θαλασσοπνίγονται στην απεγνωσμένη προσπάθεια για σωτηρία και μια καλύτερη ζωή μακριά από εμπόλεμες ζώνες. Οι θύτες πάλι ακροεθνικιστές, ακούγοντας τώρα στο όνομα Ισλαμικό Κράτος, και τα ερωτήματα πολλά για τη στάση της διεθνούς κοινότητας απέναντι στο εν εξελίξει έγκλημα. 

Ξαναεπιστρέφοντας στις εκρηκτικές δηλώσεις του υπουργού, δεν ξέρω αν θα ΄πρεπε εν τέλει να προκαλέσει τόση έκπληξη η στάση του, αν σκεφτεί κανείς την απαιδευσία και τα κόμπλεξ των πολιτικών της μεταπολίτευσης, κατά τα οποία κάθε έκφραση πατριωτισμού-ελληνοκεντρισμού μεθοδικά αποσιωπήθηκε, απορρίφθηκε, εξοβελίστηκε από το δημόσιο διάλογο, θεωρώντας όποια σχετική αναφορά (ελληνική νοοτροπία, ιστορία, ιεράρχηση αναγκών κ.τ.ό.) ως παλιομοδίτικη και συντηρητική. Καταλήγοντας κάπως έτσι σήμερα σε γελοίους ψεκασμένους και νεοναζιστές τύπους στο κοινοβούλιο και την κοινωνία να διεκδικούν την εκπροσώπηση αυτού του πατριωτισμού!

Από τη μουσική υπόκρουση της Ευανθίας Ρεμπούτσικα για την «Πολίτικη Κουζίνα»

VW, η μικρογραφία της Γερμανίας... ή του κόσμου όλου;

«Η VW δεν είναι μια εταιρεία. Είναι σύμβολο της γερμανικής ηθικής και οικονομίας. Προσφέρει "τίμια", ανθεκτικά και ασφαλή αυτοκίνητα την ώρα που μέσα από αυτό το ιδεατό σχήμα απογειώνει τη γερμανική οικονομία. Ένα στα οκτώ αυτοκίνητα που πωλούνται παγκόσμια ανήκει στον Όμιλο VW.
»Η αλήθεια είναι πως η VW από τη δεκαετία του 30 εκφράζει τη Γερμανία και τους προσανατολισμούς της. Μπορεί για του Γερμανούς το να θυμίζει κάποιος την ιστορία της VW και μερικών ακόμη εταιρειών όπως η Thyssen ή η Bayer στην περίοδο του ναζισμού να θεωρείται λαϊκισμός, αλλά η ιστορία είναι ιστορία και σίγουρα δεν είναι τυχαία.
»Η VW ανέλαβε να δημιουργήσει το φτηνό "αυτοκίνητο του Λαού" για το Χίτλερ και σκότωσε μερικές δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους (ανάμεσά τους και βρέφη) τους οποίους έσυρε από τα στρατόπεδα στα δικά της κάτεργα. Μετά τον Πόλεμο η VW ως σύμβολο πάντα της γερμανικής ισχύος μετασχηματίστηκε στη γερμανική καπιταλιστική σταθερότητα που ήταν γεμάτη από υποσχέσεις.
»Όπως φαίνεται, η πραγματικότητα για τη VW είναι διαφορετική, όπως άλλωστε και για πολλές ακόμη αμαρτωλές εταιρείες. Τα μαύρα ταμεία της SIEMENS για παράδειγμα ή οι επιτροπές εκμαυλισμού και διαφθοράς για την Thyssen των υποβρυχίων, είναι οι πραγματικές δυνάμεις για τη γερμανική οικονομία και όχι τα πολιτικά κηρύγματα ηθικής και αυστηρού οικονομικού προτεσταντισμού».

Γράφει ο Κώστας Βαξεβάνης  σε πολύ σκληρή γλώσσα έναντι της πλέον οικονομικά και πολιτικά ισχυρής στην Ευρώπη Γερμανίας, με αφορμή το πολύκροτο σκάνδαλο του ομίλου Volkswagen που σείει μεγάλο κομμάτι της αυτοκινητοβιομηχανίας της χώρας, ενδεχομένως και γενικότερα της οικονομίας της, θα φανεί. Και ίσως δύσκολα μπορεί να αμφισβητήσει κανείς ιστορικά τεκμήρια και διαπιστώσεις που χρησιμοποιεί. Εκεί, ωστόσο, που φέρω αντίρρηση είναι στο γεγονός ότι μπαίνει στο μικροσκόπιο της καπιταλιστικής ασυδοσίας μια πολύ συγκεκριμένη μόνο κοινωνία. Και να δεχτώ ότι αυτή η κοινωνία είναι μεν μια από τις οικονομικά πιο προηγμένες, υπακούοντας η ίδια αρκετά καλά στους νόμους του σύγχρονου καπιταλισμού και χαράζοντας γραμμές πολιτικής προς εφαρμογή για το σύνολο της Ευρωπαϊκης Ένωσης. Αλλά πολύ φοβάμαι ότι ο αχαλίνωτος καπιταλισμός έχει διεισδύσει πλέον σε κάθε γωνιά του πλανήτη, καθιστώντας τα πάντα προϊόντα προς κατανάλωση, όλα επιτρεπτά στο βωμό του κέρδους, με μέσα όχι πάντα θεμιτά, με μοναδικό όραμα και αποκλειστική επιδίωξη την υλική «ανάπτυξη» και «πρόοδο», την υποταγή όλων των βαθύτερων αναγκών του ανθρώπου στην καταναλωτική προτεραιότητα. Και το χειρότερο, δε διαφαίνονται στον ορίζοντα ουσιαστικές αντίρροπες δυνάμεις, ούτε καν οι επονομαζόμενες «αριστερές», απ΄ τις οποίες αν μη τι άλλο θα είχε κανείς τέτοιου είδους προσδοκίες, δε δείχνουν δείγματα μιας άλλης γραφής!