Η καινοτομία της μοναξιάς

Παρότι σχεδόν πάντα συνδεδεμένος στα social media, μόλις τελευταία έπεσε στην αντίληψή μου το ακόλουθο εξαιρετικό video, που συνοπτικά και έξυπνα αναλύει πώς δυστυχώς έχει εξελιχθεί η επικοινωνία στην εποχή μας, την εποχή της προηγμένης τεχνολογίας και της αποθέωσης του ατόμου, και πώς κατά συνέπεια έχουν επηρεαστεί οι σχέσεις μας με τους συναθρώπους μας. Νιώθεις συνέχεια να βρίσκεσαι ανάμεσα σε φίλους, λιγότερο μόνος... ή μήπως δεν είναι ακριβώς έτσι; Δείτε και θα καταλάβετε: 

ΥΓ: Τα social media έχουν, ωστόσο, αναμφίβολα εκμηδενίσει τις αποστάσεις εκεί που διαφορετικά η επαφή με φίλους θα ήταν εκ των πραγμάτων πολύ δύσκολη. Χάρη στη γρήγορη, εύκολη συνομιλία, όπου και αν βρίσκεσαι, έγινε δυνατή και η συμβολική διακόσμιση αυτού εδώ του blog από καλλιτέχνιδα φίλη από τη μακρινή πλέον Ελλάδα. Σ΄ ευχαριστώ πολύ, Βούλα!

Για τι ψηφίζουμε στις ευρωεκλογές;

«Σε όλη την Ε.Ε. φουντώνει ένα κύμα αμφισβήτησης και ανησυχίας για το πού βαδίζουμε. Τα χρόνια της κρίσης ανέδειξαν αδυναμίες στο οικοδόμημα της ενιαίας Ευρώπης. Παρουσιάστηκε η ανάγκη και η ευκαιρία να βρεθούν λύσεις με τη θέσπιση νέων μηχανισμών και θεσμών. Χάθηκε, όμως, πολύτιμος χρόνος και η ακόμη πολυτιμότερη αίσθηση ότι η Ευρώπη ήταν το σπίτι στο οποίο όλοι μπορούσαμε να νιώθουμε ασφαλείς. Όσο και αν ευθύνονταν οι Έλληνες για τα δικά τους προβλήματα, δεν ευθύνονταν μόνον αυτοί. Για το καλό όλων, έπρεπε να φανεί ότι το μεγαλοπρεπές κτίριο της Ένωσης δεν κινδύνευε επειδή ένα δωμάτιο είχε πιάσει φωτιά. Η "προσωποποίηση" της κρίσης, με δηλώσεις ότι έφταιγε μόνο η Ελλάδα, η οποία ήταν "ειδική περίπτωση", ανέστησε παλιές έχθρες και εθνικά στερεότυπα. Έσπειρε τον διχασμό. Στις αγορές, η Ευρώπη φάνηκε τόσο αδύνατη όσο το ασθενέστερο μέλος της. Αποποιήθηκε την ισχύ αλλά και την ευθύνη του γεγονότος ότι εάν λειτουργούσε ως ενιαία δύναμη, θα ήταν η μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο (με ΑΕΠ 13 τρισ. ευρώ το 2012), με 500 εκατ. πολίτες να αποτελούν την πλουσιότερη και καλύτερα εκπαιδευμένη ομάδα ανθρώπων που υπήρξε ποτέ. Αντιθέτως, βρέθηκε στα πρόθυρα της διάλυσης του κοινού νομίσματος. Πολλοί πολίτες αισθάνθηκαν ότι απειλούνται από ξένους – είτε αυτοί είναι μετανάστες στη δική τους χώρα είτε πολίτες άλλων χωρών που έχουν ανάγκη στήριξης. Άλλοι θύμωσαν επειδή "έδιναν", άλλοι επειδή στερήθηκαν. 

»Η κρίση χρέους είναι ένα από πολλά σημαντικά ζητήματα. Πώς θα μπορέσουν οι ανεπτυγμένες χώρες να συνεχίσουν να παρέχουν στους πολίτες τους αυτά στα οποία έχουν συνηθίσει, όταν η παγκόσμια αγορά καθιστά τις οικονομίες τους μη ανταγωνιστικές; Πώς θα κερδίσει η κάθε χώρα-μέλος τα μέγιστα από την ένταξη στην Ε.Ε. όταν αυτή δεν προβάλλει ισχύ ως ενιαία δύναμη επειδή υπερισχύει το συμφέρον κάθε χώρας στη λήψη αποφάσεων; Όταν οι ψηφοφόροι απορρίπτουν πολιτικές λιτότητας και μεταρρυθμίσεων επειδή τις θεωρούν άδικες, πώς θα γίνουν ανταγωνιστικές οι οικονομίες τους; Η λύση είναι να στερηθούμε κοινωνική ασφάλιση ή να επιβληθεί σε άλλες χώρες να την παρέχουν στους πολίτες τους;

 
»Τα προβλήματα παραμένουν άλυτα. Λύνονται μόνο στο ευρωπαϊκό επίπεδο. Η Ευρώπη θα σωθεί μόνο αν η σοβαρή συζήτηση αρχίσει μέσα σε αυτό το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο - με τις τόσες φυγόκεντρες δυνάμεις που θα εκπροσωπεί».

από σχόλιο του Ν. Κωνσταντάρα στην "Καθημερινή"

Ελληνισμός για τον πολιτισμό εναντίον της βαρβαρότητας

Αποσπασματικά κείμενο από την εισήγηση του Γιώργου Β. Μηχαήλ στο Σεμινάριο «Επικοινωνία και Marketing» που διοργανώθηκε στο Μόναχο για τους Συλλόγους και τους Επαγγελματίες, στις 02/05/2014, από τη Διασυλλογική Επιτροπή των Ελληνικών Συλλόγων. Όπως ο ίδιος επισημαίνει «αφορά όλους τους Έλληνες, οπουδήποτε κι αν ζουν»:

«Η τελευταία δεκαετία του προηγούμενου αιώνα υπήρξε εξόχως σημαντική, καθώς όσα συνέβησαν κατά τη διάρκειά της έστρεψαν την πορεία της ανθρωπότητας προς την κατεύθυνση που έχει σήμερα. Απομονώνω από τα συμβάντα της περιόδου εκείνης αυτά που κατά γενική ομολογία είναι τα καθοριστικότερα. 

Θυμίζω, λοιπόν, πρώτα την πτώση του τείχους του Βερολίνου, τον Νοέμβριο του 1989, και τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, το 1991, γιατί τα δύο αυτά γεγονότα λειτούργησαν ως η (προσωρινή ή μόνιμη) ταφόπλακα των "μεγάλων φιλοσοφικο-πολιτικών θεωριών" και άνοιξαν τον δρόμο για την ανεμπόδιστη επέλαση της πιο βάρβαρης αυτοκρατορίας που γνώρισε ποτέ ο πλανήτης, δηλαδή της Αυτοκρατορίας των (ανεξέλεγκτων) Αγορών.

Έρχομαι στη συνέχεια στη ραγδαία ανάπτυξη της Πληροφορικής και του Ίντερνετ, καθόλη τη διάρκεια της περιόδου 1990-2000, γιατί ακριβώς αυτή η ανάπτυξη αφενός έθεσε τον θεμέλιο λίθο της Ψηφιακής Κοινωνίας που επρόκειτο να οικοδομηθεί τα επόμενα χρόνια και αφετέρου επέτρεψε στις Αγορές να παγκοσμιοποιηθούν και να κυριαρχήσουν ταχύτερα και ευκολότερα.

Έτσι, μπαίνοντας στον 21ο αιώνα, ο κόσμος δεν είναι πια όπως τον γνωρίζαμε. Σήμερα, στα μισά μόλις της δεύτερης δεκαετίας του αιώνα αυτού, άλλοτε με θαυμασμό και άλλοτε με τρόμο, συνειδητοποιούμε καθημερινά πως δίπλα στη γνωστή μας "υπαρκτή πραγματικότητα" υπάρχει και αναπτύσσεται μια άλλη πραγματικότητα, η "εικονική", στην οποία ανεπαίσθητα βυθιζόμαστε ολοένα και περισσότερο. Λιγότερο ή περισσότερο, καθένας από εμάς είναι ένας "homo interneticus".

[...] 

Αφήνω τώρα τον homo interneticus, για να έρθω σε ένα άλλο σημαντικό χαρακτηριστικό του νέου αιώνα: στην ένταση της σύγκρουσης ανάμεσα στη βαρβαρότητα και τον πολιτισμό. Για να μην υπάρχουν παρανοήσεις, διευκρινίζω ότι χρησιμοποιώ τον όρο "πολιτισμός" με την έννοια της αρχαιοελληνικής "παιδείας", που έφερε εντός της, όπως εύστοχα σημειώνει ο Μπαμπινιώτης, επικαλούμενος τον Βέρνα Γίγκα (Werner Jäger), τις έννοιες: "μόρφωση, πνευματική καλλιέργεια, τέχνες, γράμματα, επιστήμες, παράδοση, αξίες". 

Και για να κάνω ακόμα πιο ξεκάθαρη την έννοια, καταφεύγω στον Κοραή, ο οποίος πρώτος χρησιμοποίησε τη λέξη "πολιτισμός" ως το ελληνικό αντίστοιχο της γαλλικής λέξης civilization και της αγγλικής civilization, και για τον οποίο, όπως τονίζει χαρακτηριστικά η αδικοχαμένη Όλγα Βαρτζιώτη "πολιτισμός είναι και η έκφραση φιλίας, δικαιοσύνης, ισότητας, σεβασμού, ομόνοιας, είναι η ικανότητα του λαού να δοξάζη (δηλαδή να κρίνει) ορθά".

Τέλος, χρησιμοποιώ τον όρο και με τη στενή του έννοια, που δηλώνει "το σύνολο των χαρακτηριστικών που παρουσιάζει η συλλογική ζωή μιας ομάδας ή μιας εποχής" και που έχει, συνεπώς, και πληθυντικό αριθμό, καθώς οι ομάδες και οι εποχές είναι πολλές.

Τον όρο βαρβαρότητα τον χρησιμοποιώ για να δηλώσω την απουσία (ή την προσπάθεια ακύρωσης) των προαναφερθέντων στοιχείων του πολιτισμού στην ευρεία του έννοια, αλλά και την απόπειρα εξόντωσης των πολιτισμών των ομάδων, χάριν του ενός (υποθετικά ανώτερου και πανανθρώπινου) πολιτισμού, που σήμερα δεν είναι άλλος από τον τεχνολογικό και οικονομικό πολιτισμό της Δύσης, έτσι όπως τον επιθυμούν και τον απεργάζονται οι περιώνυμες Αγορές.

Φορέας και εκφραστής της σύγχρονης βαρβαρότητας είναι, συνεπώς, η Αυτοκρατορία των Αγορών και τον πολιτισμό καλούνται να υπερασπιστούν οι άνθρωποι που συγκροτούν ομάδες, είτε μεγάλες, όπως για παράδειγμα το σύνολο των ευρωπαϊκών λαών, είτε μικρότερες, όπως οι λαοί του ευρωπαϊκού νότου ή τα επιμέρους έθνη ή, ακόμα, οι Σύλλογοι και τα Σωματεία.

Η σύγκρουση των δύο αντιμαχόμενων πλευρών λαμβάνει χώρα τόσο στην υπαρκτή όσο και στην εικονική πραγματικότητα, όπου παίρνει τη μορφή ενός ιδιότυπου "πολέμου" πληροφοριών. Σύμπτωμα της σύγκρουσης που μαίνεται είναι και η τωρινή οικονομική κρίση, που κοντεύει να διαλύσει – αν δεν το έχει κάνει ήδη – τον ελληνικό λαό.

Και στο σημείο αυτό ερχόμαστε στη διπλή μεγάλη πρόκληση στην οποία καλούμαστε να ανταποκριθούμε ως Έλληνες. Καλούμαστε, δηλαδή, αφενός να σώσουμε τον εαυτό μας ως πολιτισμική οντότητα και αφετέρου να συμβάλουμε στη συλλογική προσπάθεια ανάσχεσης του γιγάντιου κύματος βαρβαρότητας που απειλεί να πνίξει την ανθρωπότητα στο σύνολό της, προτείνοντας την ελληνική θέαση του κόσμου, το ελληνικό παράδειγμα, που αναμφίβολα είναι σε θέση να υποδείξει καταυγάζουσες οδούς ζωής και ανώδυνα περάσματα θανάτου.

Είναι αλήθεια πως τον πολιτισμό μιας ομάδας δεν τον εξαλείφεις οδηγώντας την ομάδα στην πτώχευση ή απλώς υποδουλώνοντάς την. Τον εξαλείφεις, αποκόπτοντας την ομάδα από τις πολιτισμικές της ρίζες και αφαιρώντας από τα μέλη της τα οράματά της, κλείνοντας δηλαδή όλα τα ανοιχτά προς το παρελθόν και προς το μέλλον παράθυρα.

Θυμίζω πως ο ελληνικός πολιτισμός επιβίωσε ενόσω ο ελληνικός λαός ήταν είτε υπόδουλος είτε πτωχευμένος, ακριβώς γιατί και οι δεσμοί με τις ρίζες ήταν ισχυροί και το όραμα μιας μελλοντικής επανάκαμψης παρέμενε άσβεστο.

Σήμερα, ωστόσο, τα άλλοτε δεδομένα είναι, δυστυχώς, ζητούμενα. Τουλάχιστον για τους Έλληνες της Ελλάδας. Η απομάκρυνση από τις πολιτισμικές μας ρίζες, αποτέλεσμα κυρίως της μακρόχρονης υποβάθμισης της εκπαίδευσης, και η ακύρωση όλων των συλλογικών οραμάτων, θέτουν σε κίνδυνο την ίδια μας την ύπαρξη ως αυτόνομης πολιτισμικής οντότητας. Την κατάσταση έρχεται να επιδεινώσει η οικονομική εξαθλίωση και η συνακόλουθη νεομετανάστευση χιλιάδων ταλαντούχων νέων.

Έτσι, αναπόφευκτα, το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης για την ανταπόκριση στη διπλή πολιτισμική πρόκληση μετατίθεται στην Ομογένεια. Όσον αφορά την Ευρώπη, οι Έλληνες της Γερμανίας, γενικότερα, και του Μονάχου, ειδικότερα, έχουν μια πρώτης τάξεως ευκαιρία να πρωτοστατήσουν στις επερχόμενες εξελίξεις. Και αυτό γιατί αφενός η Γερμανία εμφανίζει, τα τελευταία χρόνια, τους υψηλότερους δείκτες ψηφιακής ανάπτυξης, με το Μόναχο να χαρακτηρίζεται ως η Ευρωπαϊκή Silicon Valley, και αφετέρου οι Βαυαροί διαθέτουν ισχυρούς θύλακες υποδοχής της ελληνικής κοσμοθέασης.

Επιτακτική είναι, λοιπόν, στις μέρες μας, η ανάγκη για τη διαμόρφωση ενός ισχυρού ελληνικού πολιτισμικού μηνύματος και για τη συγκρότηση ενός συλλογικού μηχανισμού εκπομπής και διάδοσης του μηνύματος αυτού. Δημιουργός όσο και πολλαπλασιαστής του μηνύματος δεν μπορεί παρά να είναι ένα συμπαγές και ισχυρό Δίκτυο όλων ανεξαιρέτως των Ελλήνων του Μονάχου και των γύρω περιοχών».

Το «άγνωστο» Πάσχα

Ζώντας στο εξωτερικό έχω εξοικειωθεί με την παρουσία άγνωστων λέξεων σε συζητήσεις, e-mail κ.ο.κ. Προσπαθώντας, λοιπόν, να κάνω την επικοινωνία μου εδώ πιο εύκολη, επιδίωξή μου να εμπλουτίζω συνεχώς το λεξιλόγιό μου. Είναι όμως ξένη η ριμάδα η γλώσσα και όλο και θα εμφανιστεί κάποια λέξη που πρώτη φορά ακούω, ή αν και την έχω ακούσει περισσότερες φορές η σημασία της μου διαφεύγει, δεν την έχω ακόμη εμπεδώσει και προσπαθώ από τα συμφραζόμενα ο έρμος να βγάλω άκρη.

Πάσχα στο χωριό επιτέλους και ανυπομονώ να έρθω σε επαφή με συγγενείς, φίλους και συγχωριανούς. Να τα πούμε πιο άνετα στα Ελληνικά, δίχως πολλή σκέψη πώς να πω αυτό που ΄χω στο μυαλό. Να επικοινωνήσω με οικείες λέξεις. Γρήγορα συνειδητοποιώ ότι οι λέξεις είναι μεν οικείες ως σημαίνοντα, τα σημαινόμενα όμως έχουν εκφυλιστεί τόσο που λέμε Πάσχα και καταλαβαίνουμε μόνο το πλούσιο γιορτινό τραπέζι, λέμε Ανάσταση και ο νους μας πάει μόνο στα βαρελότα, τη νόστιμη μαγειρίτσα και την ακόλουθη μεταμεσονύκτια έξοδο, ντυμένοι επίσημα βεβαίως. 

Πώς φτάσαμε να γιορτάζουμε την Πασχαλιά μένοντας μόνο στην επιφάνεια του πλούσιου τραπεζιού και των λαμπερών πυροτεχνημάτων, δίχως κανέναν προβληματισμό για το βαθύτερο νόημα των ημερών; Στερημένοι άραγε από την οικονομική δυσπραγία των καιρών δεν έχουμε μυαλό για τίποτε άλλο εκτός των νόστιμων εδεσμάτων; Θαρρείς πως ήταν αλλιώς προ κρίσεως, τέσσερα, πέντε χρόνια πριν; 

Η κρίση ως αποτέλεσμα του ότι έχουμε χάσει τον εαυτό μας, δεν ξέρουμε πια ποιοι είμαστε, από πού ερχόμαστε και τι συνιστά το νόημα της ζωής μας, θα αργήσει, κατά τη γνώμη μου, να περάσει. Σαστισμένοι από τις άμεσες συνέπειές της, πράγματι τραγικές τις περισσότερες φορές, δεχόμαστε οικονομικές συνταγές που ακόμη και αν τελικά πετύχουν, δε θα αργήσουμε να ΄ρθουμε στα ίδια. Λέγεται, ωστόσο, ότι μια κρίση είναι το σημείο εκείνο στο οποίο όταν φτάσουμε ανασκουμπωνόμαστε για το σωστό το δρόμο. 

Μέχρι κι αν ποτέ αρχίσουμε να αλλάζουμε προς την πορεία αυτή, ας θυμηθούμε κάποιες πλέον «άγνωστες λέξεις» από τον Γιανναρά:

«H λέξη "πάσχα" σημαίνει πέρασμα: διάβαση από τη θνητότητα της φύσης στην υπαρκτική ελευθερία της σχέσης. Φύση σημαίνει την προκαθορισμένη ύπαρξη, σχέση σημαίνει την ελευθερία να υπάρχεις επειδή αγαπάς. Δεν διαλέξαμε να υπάρχουμε, βρεθήκαμε να υπάρχουμε προσωρινά, εφήμερα. Oι έμπειροι του χριστιανικού ευαγγελίου βεβαιώνουν ότι γεννιόμαστε με φύση προκαθορισμένη, περιορισμένη, θνητή, αλλά με την ελευθερία της επιλογής: Nα επιμείνουμε στη φύση ή να αποδυθούμε στο άθλημα της σχέσης. H αγάπη στο εκκλησιαστικό ευαγγέλιο δεν συνιστά τρόπο συμπεριφοράς, συνιστά τρόπο ύπαρξης: Nα υπάρχεις, επειδή ελεύθερα θέλεις να υπάρχεις, και να θέλεις να υπάρχεις επειδή αγαπάς. Όχι να υπάρχεις πρώτα και στη συνέχεια να αγαπάς, αλλά να υπάρχεις επειδή αγαπάς, η ύπαρξή σου να είναι έρωτας.

 [...]

»Mοιάζει να λιγοστεύουν ραγδαία οι άνθρωποι που μπορούν να υποψιαστούν (μέσα από λέξεις όπως: Πάσχα, Σταυρός, Aνάσταση) τον "τρόπο" ελευθερίας του έρωτα, τη Γιορτή της χαράς για τη νίκη καταπάνω στη μοναξιά, στο παράλογο, στο απέραντο σήμερα φρενοκομείο της πολιτικής και της οικονομίας. Όλο και λιγοστεύουν οι υποψιασμένοι. Σημάδι ότι επιστρέφουμε στην οριστική [εξ ορισμού] γνησιότητα. Oρισμός της Eκκλησίας είναι το "μικρό ποίμνιο", ο ασήμαντος "κόκκος σινάπεως", η "ελάχιστη ζύμη" στο νεκρό φύραμα του κόσμου».

Καλό Πάσχα σε όλους!

Ο Ερντογάν δε θέλει τουίτ

«Η βάναυση φραγή του Twitter στην Τουρκία δείχνει ένα από τα παράδοξα της ψηφιακής παγκοσμιοποίησης: από τη μια, η πρωτόγνωρη δυνατότητα ανοιχτής παγκόσμιας επικοινωνίας· από την άλλη, ο διαρκής λυσσαλέος αγώνας κυβερνήσεων και κρατικών υπηρεσιών να ελέγξουν τη ροή των πληροφοριών στα δίκτυα ή να χειραγωγήσουν το περιεχόμενό τους. Οι κινεζικοί διαδικτυακοί περιορισμοί και οι αμερικανικές αποκαλύψεις του Σνόουντεν πρέπει να αναγνωσθούν συμπληρωματικά με τη βαναυσότητα του Ερντογάν».

Ένα ακόμη αξιοσημείωτο σχόλιο για τη σύγχρονη εποχή της Πληροφορίας, όπως εύστοχα γράφτηκε από το Νίκο Ξυδάκη (βλ. εδώ), με αφορμή την πρόσφατη, ανεκδιήγητη απόφαση του Τούρκου πρωθυπουργού για απαγόρευση του Twitter στη χώρα. Δέκα σειρές χωρούν πολύ προβληματισμό για τη διακίνηση των πληροφοριών στις μέρες μας, το κατά πόσο ελεύθερη τελικά αυτή είναι και το πώς οι απανταχού κυβερνώντες επιδιώκουν να επέμβουν, με τον έναν ή άλλον τρόπο σε αυτήν, προς ίδιον πάντα όφελος.

 Σκίτσο του Ηλία Μακρή από την «Καθημερινή»

Αντίληψη πληροφοριών στην εποχή της υπερπληροφόρησης

«Υπερεπιτάχυνση του χρόνου, δυσκολία αφομοίωσης, πληθωρισμός πληροφοριών, αύξηση ερεθισμάτων, μείωση χρόνου νευρικής αντίδρασης, αποδυνάμωση ευαισθησίας. Η βιντεοηλεκτρονική γενιά. Ο οργανισμός υποχρεώνεται να επιταχύνει τις αντιδράσεις του, μειώνεται ο διαθέσιμος χρόνος για την επεξεργασία των ερεθισμάτων. Η επικοινωνία γίνεται χωρίς το χρόνο να αντιληφθείς τι σημαίνουν οι πληροφορίες, τι εννοεί ο άλλος, να πιάσεις επαφή μαζί του. Η ευαισθησία, η αντίληψη πληροφοριών δηλαδή που δεν διατυπώνονται, συνεχώς μειώνεται. [...] Στην εποχή της πληροφορίας, η αναζήτηση της γνώσης μόνο φαινομενικά είναι πιο εύκολη. Αντιμετωπίζει περισσότερες παρεμβολές, απαιτεί μεγαλύτερη προσπάθεια, συναντάει περισσότερες παγίδες».

Δυστυχώς πόσο αληθείς είναι οι κουβέντες αυτές του Φώτη Γεωργελέ για την τεχνολογικά προηγμένη μας εποχή της υπερπληροφόρησης, του πληθωρισμού πληροφοριών, οι οποίες όμως τόσο λίγο αναλύονται από τους αποδέκτες τους! Διαβάστε ολόκληρο το κείμενο εδώ.

Αμαρτίες τραπεζών παιδεύουσι φορολογουμένους...

Τράπεζες: πυλώνες του καπιταλιστικού οικονομικού συστήματος, όπως συνηθίζεται να αποκαλούνται. Ως χρηματοπιστωτικά ιδρύματα αυτές αναλαμβάνουν το ρόλο της παροχής δανείων με κέρδος τους τόκους. Αυτονόητη είναι η ανάληψη του ρίσκου εκείνου, όταν ο δανειολήπτης δεν είναι σε θέση να αποπληρώσει, εν μέρει ή εξ ολοκλήρου, τα δανεικά χρήματα που έχει λάβει. Λανθασμένες εκτιμήσεις ή επισφαλής παροχή πιστώσεων με σκοπό την υπέρμετρη κερδοφορία από μέρους των τραπεζιτών οδηγούν αναπόφευκτα σε απώλειες, όπως φυσικά συμβαίνει σε κάθε άλλη επιχείρηση. Τόσο απλή η ιδέα κι όμως τα πράγματα φαίνεται να γίνονται διαφορετικά αντιληπτά σήμερα στην και για την Ελλάδα της κρίσης!
 

Προκειμένου να ανακάμψει η πάσχουσα ελληνική οικονομία, έχει χορηγηθεί στο κράτος οικονομική βοήθεια από τους δανειστές του (βλ. τρισκατάρατη τρόικα). Το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος, ωστόσο, της βοήθειας αυτής έχει διοχετευτεί για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών στην ελληνική επικράτεια. Ολοφάνερα στην πραγματική οικονομία έχουν εισρεύσει ελάχιστα απ΄ αυτά τα χρήματα. Η αγορά παραμένει σε κωματώδη κατάσταση, η ανεργία καλπάζει και οι άλλοτε οικονομικά συνεπείς πολίτες αδυνατούν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους.

Κατά πόσο όμως έχει το ελληνικό δημόσιο το δικαίωμα να λειτουργεί έτσι δανειζόμενο εκ μέρους των τραπεζιτών, όταν το ίδιο και όλοι οι φορολογούμενοί του μαζί βυθίζονται ακόμη περισσότερο στη χρεοκοπία; Ακόμη και αν καλοπροαίρετα δεχτούμε ότι η ανάκαμψη της οικονομίας περνά μέσα από τη διάσωση των τραπεζών, υπό ποιους όρους θα πρέπει οι φορολογούμενοι να αναλάβουν το βάρος της διάσωσης των αμαρτωλών τραπεζών; Τα ερωτήματα αυτά θα πρέπει να απαντηθούν, την ώρα μάλιστα που η χρηματοδότηση που λαμβάνουν οι τράπεζες δε φαίνεται να είναι αρκετή ώστε να επιτελέσουν κανονικά την αποστολή τους, να παρέχουν δηλαδή στην αγορά ρευστότητα. 

Το ελληνικό πολιτικό προσωπικό μπορεί βέβαια να έχει τους λόγους του να λειτουργεί κατ΄ αυτόν τον τρόπο, αν σκεφτεί κανείς τα υπέρογκα δανεικά που έχουν εισρεύσει τις τελευταίες δεκαετίες στα κομματικά ταμεία από τις τράπεζες και που σήμερα τα κόμματα είναι ανίκανα να αποπληρώσουν. Οι ευρωπαίοι εντούτοις δε θα έπρεπε επιτέλους να παύσουν να κάνουν τα στραβά μάτια και να αναζητήσουν μια πραγματική λύση; Στο σημείο αυτό πολύ ορθή, κατά τη γνώμη μου, ακούγεται η πρόταση οικονομολόγων όπως του Βαρουφάκη στην κατεύθυνση της διαχείρισης του τραπεζικού προβλήματος στο πλαίσιο ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού στήριξης και εξυγίανσης (βλ. εδώ). Για να γίνει πράξη μια θεωρητική ευρωπαϊκή ενοποίηση, μπορεί να υπάρχει και κάποιο τίμημα, κύριοι Ευρωπαίοι! Για να μην πω μόνο, αγαπητοί Γερμανοί εταίροι!