Πληκτρολογώ στην μηχανή αναζήτησης «σεροτονίνη» και ανάμεσα στις πολλές
αποκρίσεις ξεχωρίζει αυτή που επιβεβαιώνει την υποψία μου. Ότι δηλαδή πρόκειται
για τη λεγόμενη ορμόνη της χαράς, αυτή που ρυθμίζει το συναίσθημα, το άγχος και
την αίσθηση ευεξίας.
Δεν είναι λοιπόν άξιο απορίας που όντας άρρωστος με πονοκέφαλο, συνάχι και κακοκεφιά προσελκύστηκα τις προηγούμενες μέρες από το ομώνυμο βιβλίο του σούπερ σταρ της σύγχρονης γαλλικής λογοτεχνίας. Ο Μισέλ Ουελμπέκ με είχε ήδη χρόνια πριν καθηλώσει με τα «Στοιχειώδη σωματίδια», έργο άκρως επικριτικό απέναντι στο δυτικό πολιτισμικό παράδειγμα του καιρού μας με πολλές απολαυστικές δόσεις ειρωνείας, χιούμορ και χυδαιότητας. Κάπως έτσι θα πρέπει να προστέθηκε στη βιβλιοθήκη μου και δεύτερο έργο του συγγραφέα, αυτό που με συντροφεύει τώρα.
Όταν μάλιστα διαβάζω στο οπισθόφυλλο ότι "το μυθιστόρημα θεωρήθηκε «προφητικό» καθώς περιγράφει συγκλονιστικά την οργή των Γάλλων αγροτο-κτηνοτρόφων που οδηγούνται στην αυτοκτονία αδυνατώντας να αντιμετωπίσουν τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές και την παγκοσμιοποιημένη ελεύθερη αγορά", των «κίτρινων γιλέκων» όπως καθιερώθηκε να λέγονται, τότε δεν αργώ να κάνω το συνειρμό με το μαζικό κύμα διαδηλώσεων της γαλλικής νεολαίας αυτών των ημερών. Κύμα που όπως φαίνεται ξεσήκωσε νέους και σε πολλές άλλες χώρες της Ευρώπης κι όπως ήταν αναμενόμενο οι απανταχού συντηρητικές δυνάμεις έσπευσαν να καταδικάσουν.
Αλήθεια, είναι παράλογο να διαμαρτύρεται ο σημερινός νέος για μια συνεχή υποβάθμιση των εκπαιδευτικών παροχών, των προοπτικών του και της ποιότητας ζωής του γενικά; Κι αυτό όταν παράλληλα το ευρωπαϊκό κατεστημένο δεν επενδύει παχυλά παρά στους πολεμικούς εξοπλισμούς κι ανίκανο να ασκήσει πολιτική που να τους εμπνεύσει δεν θεσπίζει παρά μέτρα λιτότητας, συζητά την πρόωρη σύνταξη σε βάρος των ερχόμενων γενεών και υποβαθμίζει όλα τα μέτρα προστασίας του περιβάλλοντος;
Πολύ φοβάμαι ότι καμία αντίσταση, ανατροπή ή επανάσταση όποιου είδους δεν θα είχε δει η ανθρωπότητα ακολουθώντας τη λογική τους αυτή, δεχόμενη παθητικά ό,τι της παρουσιάζεται κάθε φορά ως αναπόφευκτο! Μα αυτή ακριβώς η ανατροπή του αναπόφευκτου δεν ήταν που έφερε στο φως όλες τις μεγάλες στιγμές της ανθρωπότητας; Αν και προφανώς αυτή η ανατροπή δεν είναι επιθυμητή από την εκάστοτε βολεμένη καθεστηκυία τάξη. Και το μοτίβο αυτό μπορεί κανείς να το διακρίνει επανειλημμένως στο διάβα της ανθρώπινης ιστορίας. Τα λέει ο Harari στο Sapiens, η εικονογραφημένη εκδοχή του οποίου αποτέλεσε επίσης αναγνωστική απόλαυση τον τελευταίο καιρό, από τις απαρχές του ανθρώπινου πολιτισμού και στο πλαίσιο που έθετε η κοινωνία κάθε φορά, όπως π.χ. την ανδροκρατία, τις κάστες στην Ινδία ή τους μαύρους της Αμερικής.
Επιστρέφοντας πάλι στο σήμερα, πρώτο Σάββατο μαθημάτων μετά την εθνική επέτειο της 28ης Οκτωβρίου, παρά τις πολλές απουσίες ενόψει των φθινοπωρινών διακοπών και σε πείσμα άλλων ξενόφερτων τάσεων της μόδας για δήθεν μεταφυσική αναζήτηση (δες Halloween), καταφέραμε να διοργανώσουμε μια όμορφη γιορτούλα για το «Έπος του '40» στα Τμήματα Ελληνικής Γλώσσας Μονάχου. Σκοπός δεν θα έπρεπε να είναι άλλος από το μήνυμα της αντίστασης για υπέρτατα αγαθά όπως αυτό της Ελευθερίας που όμως μπορεί να έχουν τίμημα μέχρι και της ίδιας της ζωής. Αθάνατα παραδείγματα οι πρόγονοί μας στα Αλβανικά βουνά.
Κι αναρωτιέμαι, λοιπόν, ποιο από τα σημερινά παιδιά μπορούμε ακόμη να εμπνεύσουμε με τέτοια μηνύματα, την ίδια ώρα που το μόνο που φροντίζουμε κι είναι ενδεδειγμένο να τους «καλλιεργούμε» είναι υπακοή, συμβιβασμός και εφησυχασμός; Ας μη βιαστούμε να απαντήσουμε προτού αναλογιστούμε με ειλικρίνεια και τότε ένα ηρωικό «ΟΧΙ» ίσως όντως πείσει για το ευκταίο, όπως το έχει πει ο ποιητής:
«Αυτά τα δέντρα
δε βολεύονται με λιγότερο ουρανό,
αυτές οι πέτρες δε βολεύονται κάτου απ' τα ξένα βήματα,
αυτά τα πρόσωπα δε βολεύονται παρά μόνο στον ήλιο,
αυτές οι καρδιές δε βολεύονται παρά μόνο στο δίκιο».
Ρωμιοσύνη, Γιάννη Ρίτσου
